Kurtuluş Savaşı'nın kez haritası 103 sene önceki Amasya Genelgesi ile belirlendi

Milli Mücadele'nin kez haritasını ortaya koyan, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasında baş döndürücü ehemmiyetli müşterek etap bulunan Amasya Genelgesi'nin 22 Haziran 1919'da yayımlanmasının üstünden 103 sene geçti.

Gündem - 2 yıl önce

Amasya

Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede bulunduğu devirde yegâne kurtuluşun şişman Türk milletine emin olmak ve ona direnişli olmak bulunduğunu bilici Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasının peşi sıra karargahını Amasya'ya taşımaya değişmeyen verdi.

Samsun'daki çalışmalarını bitirip Havza'ya sabık Mustafa Kemal, Amasya Müftüsü Hacı Tevfik Efendi'ye lif göndererek Amasya'ya doğmak istediğini bildirdi.

Hacı Tevfik Efendi'den "Amasya halkı vatan, diyanet ve büyüklük önünde savaş edenleri bağrına basmakla müftehir olacaktır" yanıtını düzlük Büyük Önder, kentin girişinde Hacı Tevfik Efendi ve yurttaşlar kabilinden coşkuyla karşılandı.

Mustafa Kemal'i, Hacı Tevfik Efendi'nin "Beldemize güzel geldiğiniz Paşa. Bütün Amasya emrinizdedir. Gazanız uğurlu olsun." lafları akıbet basamak kıvançlı etti.

Ardından Saraydüzü Kışlası'nda 20. Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa ve "Hamidiye kahramanı" adına maruf emektar Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf Bey, 3. Kolordu Komutanı Refet Bey, Kurmay Yarbay Arif Bey, emektar İzmit Sancak Beyi İbrahim Süreyya Bey, Yüzbaşı Osman Nuri, Tufan Bey, Yedek Teğmen Recep Zühtü, Efganlı, Teğmen Abdurrahman, Maliye Müfettişi Arif Bey, Erzurum 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, Yıldırım Kıtası Müfettişi Mersinli Cemal Paşa, Edirne'de 1. Kolordu Komutanı Cafer Tayyar Bey'in de lif aracılığıyla katılmış bulunduğu sirküler görüşmeleri, 21 Haziran'da başladı.

Ertesi sabaha genişliğinde bitmeme fail görüşmelerin peşi sıra eksiksiz dünyaya vatanın bütünlüğünün ve milletin istiklalinin amaçlandığı feyyaz birlikte sesle duyuruldu.

"Milletin istiklalini gine milletin azim ve sonucu kurtaracaktır." cümlesi, tahsil edilen eksiksiz kararların özeti oldu. Bağımsızlığa revan yolda aşırı ehemmiyetli birlikte aşama bulunan Amasya Genelgesi, Milli Mücadele'nin defa haritasını ortaya koydu.

"Amasya bildirisi, eş aklın ürünüdür"

Amasya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Taşdemir, AA muhabirine, Mustafa Kemal'in liderliğinde bildirme olunan Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasının peşi sıra Milli Mücadele periyodunun işletilmeye başlandığını söyledi.

Amasya Genelgesi'ndeki esas ilkenin Türk milletinin haysiyetli ve engellenmeyen biçimde yaşaması bulunduğunu tamlayan Taşdemir, bunun da fakat kusursuz bağımsızlıkla sağlanabileceğini tabir etti.

Artık kurtuluşun parolasının "Ya bağımsızlık ya ölüm" olduğuna ayraç fail Taşdemir, laflarını şu biçimde sürdürdü:

"Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıkmış bulunduğu andan itibaren topyekun mücadeleyi başaracak ulusal birlikte ordunun kurulması düşüncesince en önce kumanda kademesini örgütlemiş, Milli Mücadele'nin adımlarını berk temellere oturtmuştur. Samsun'dan başlayarak meydana getirilen lif trafiği ile Amasya Genelgesi bunun en açık kanıtlarıdır. Amasya Tamimi'nde birliklerinin başındaki komutanlar bağımsızlık mücadelesinin programında anlaşmış, Mondros Mütarekesi'nin peşi sıra doğacak güya sulh anlaşmasının ciddi şartlarının bildirme edilmeyeceğini anons etmiştir. Amasya toplantısı ve bildirisi, millî direnişin prensiplerini birlikte sirküler durumuna getirmiş eş aklın ürünüdür."

Amasya Genelgesi'ni yayımlayan kumanda kademesinin devletin esas taşlarından bir tanesi bulunan vatanın bağımsızlığının ve arazi bütünlüğünün sağlamasına dikkati çektiklerini özetleyen Taşdemir, "Gerçekte bu bildiri, Türk milliyetçilerinin 'bağımsızlık bildirgesi' idi, bu birlikte başlangıçtı." dedi.

Amasya Genelgesi'nin peşi sıra Erzurum ve Sivas kongrelerinde tahsil edilen dünkü kararlarla millî halas mücadelesinin yürütüldüğüne dikkati çekici Taşdemir, şunları kaydetti:

"Kuvayımilliye ile başlanılan yolda derneşik orduya geçilerek, kurtuluştan kuruma geçilmiştir. Tüm bu kararların çekirdeği Amasya'da 21-22 Haziran akşamı tahsil edilen kararlardır. Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkmasının peşi sıra Amasya'da tahsil edilen kararlar üstünden başka adımlar birbirini izleme etmiştir. Amasya, Milli Mücadele'nin kalbidir."

Haftanın Öne Çıkanları

Muşlu cümle lisesi öğrencileri gerekseme sahiplerinin konutlarını onarıyor

2022-06-16 12:04 - Yaşam

Sivas'ta sağanak, yolda heyelana illet oldu

2022-06-14 20:02 - Gündem

Van Cumhuriyet Başsavcısı değişti

2022-06-20 08:01 - Gündem

Özel bakımla yaşama tutunan kocaoğlan yavrusu 'Haçuvan' Bursa'ya gönderilecek

2022-06-14 12:06 - Yaşam

Kütahyalı işletmeci, boynuzları bezen eşyasına dönüştürüyor

2022-06-14 18:03 - Yaşam

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ihalesi yapılacak dü otoyola bağlı bilgileri paylaştı

2022-06-15 15:04 - Ekonomi

Dr. Aydoğdu: 'Yüz mezoterapisi ile cildi gençleştirmek mümkün'

2022-06-15 11:04 - Sağlık

Görme sakat 65 yaşındaki eş 88 yaşındaki annesine bakıyor

2022-06-17 16:04 - Yaşam

Baba, oğul ve torun birlikte sınava girdi

2022-06-20 14:03 - Eğitim

Rafet El Roman, Trabzonspor düşüncesince bestelediği şarkıyı ilk kez konserinde söyledi

2022-06-19 00:02 - Magazin

İlgili Haberler

Samsun açıklarında 3,8’lik deprem

10:06 - Gündem

Kahramanmaraş'ta 4 büyüklüğünde deprem

01:07 - Gündem

Emine Erdoğan, BM'de planlı "İslam'da Kadın" oturumuna ileti gönderdi

23:07 - Gündem

Dışişleri Bakanlığından AP'de gerçekleşen terör propagandasına kınama

22:06 - Gündem

Afşin’e 6 bin kalıcı konut inşa edilecek

21:06 - Gündem

Günün Manşetleri

İzmir'de feribot yol ücretleri zamlandı

15:08 - Gündem

DEÜ'lü jeofizikçiler Kahramanmaraş merkezli depremlerin ön raporunu yayımladı

12:07 - Gündem

Prof. Dr. Sözbilir: İlk depremden sonraları oluşan gerginlik birikmesiyle Antakya fayı kırıldı

23:06 - Gündem

Kahramanmaraş'ta enkaz altında küsurat 70 yaşındaki avrat depremden 122 vakit sonradan kurtarıldı

07:05 - Gündem

İzmir Olgunlaşma Enstitüsü'nde depremzede dallar düşüncesince uyku tulumu mesaisi

13:07 - Gündem